STONEHENGE

4 List

Wspominając wam o prehistorii Wysp Brytyjskich padło kilka słów na temat Stonehenge. Czas rozwinąć ten wątek i powiedzieć wam coś więcej o tej niezwykłej budowli.

Stonehenge to megalityczny monument zlokalizowany na Równinie Salisbury (Sulizbury Plain), niedaleko miejscowości Amesbury. Jest to jedno z najbardziej rozpoznawalnych i charakterystycznych miejsc nie tylko na Wyspach, ale też i na całym świecie. Nie jest ani najstarsze, ani największe na Wyspach (największy i najstarszy jest krąg znajduje się w Avebury, mając ponad 412 metrów średnicy), jednak jest to najsłynniejsze miejsce. Pod wieloma względami jest to jednak budowla wyjątkowa, znacznie różniąca się od innych tego typu w Wielkiej Brytanii czy w pozostałych miejscach Europy. Jest też chyba najbardziej tajemnicza. Fakty związane z ludźmi, którzy zbudowali Stonehenge, sposobem rozmieszczenia kamieni ani cel w jakim je ustawiono nie są pewne.

Nazwa Stonehenge, tłumaczona na język polski dosłownie jako kamienny krąg, została użyta po raz pierwszy w XII wieku w pracy zatytułowanej Historia Anglorum, napisanej przez autora Henry’ego of Huntington.

Struktura Stonehenge nie jest jednolita. Można wyróżnić trzy rodzaje kamieni: menhirs (menhiry) – pionowe pojedyncze kamienie (być może znacie ich kształt z opowieści o Asterixie i Obelixie? Ten drugi miał zwyczaj miotać nimi na duże odległości), dolmens – w których jeden plaski kamień jest położony poziomo na trzech, czterech innych, tworząc cos w rodzaju stolika, oraz cromlechs  – kręgi kamienne stworzone wokół rowów ziemnych.

Pomimo wielu niewiadomych, archeolodzy zgadzają się co do jednego – Stonehenge nie zostało zbudowane w jednym okresie, lecz w kilku fazach, trwających około 3000 lat. Wyróżnia się trzy główne fazy budowy, z których każda związana jest z ciągłymi zmianami w strukturze kamiennych i drewnianych ( bo takie tez istniały) elementów kręgu. Pierwsza faza miała miejsce około roku 3100 p.n.e. ( BC), druga 3000 BC i ostatnia około 2400 BC.

W pierwszej fazie stworzono krąg drewniany otoczony rowem ziemi. Mierzył około 110 metrów średnicy. Zważywszy na rozwój budownictwa w tym okresie, który można określić delikatnie jako prymitywny, uważa się, że rów został wykopany ręcznie lub przy pomocy narzędzi stworzonych z kości zwierząt.

W drugiej fazie wokół kręgu drewnianego wykopano dziury, a całą strukturę rozbudowano. Dziury miały podtrzymywać większe konstrukcje kamienne, jednak co później pokazały wykopaliska archeologiczne, były to miejsca pochowku. W związku z tymi odkryciami Stonehenge jest uważane za najstarszy na Wyspach cmentarz.

W ostatniej fazie drewniane konstrukcje zaczęły być zastąpione kamiennymi. Kamienie tworzące krąg zewnętrzny, zwane też bluestones, z racji swojej niebieskawej barwy, zostały dostarczone z gór Presceli Mountains w Walii, jakieś 380 kilometrów od miejsca budowy. Każdy z nich ważył jakieś 4 tony, więc zadziwia sposób w jaki zostały dostarczone na tak wielka odległość, przy tak prymitywnym rozwoju ówczesnych ludzi. Różne teorie mówią, że mógł to zrobić Merlin przy użyciu magii lub z pomocą gigantów, którzy przenieśli kamienie. Inne, że kamienie zostały przetransportowane morzem, przy użyciu ogromnych tratw.

W trakcie tej fazy w centrum został też umieszczony najważniejszy i najbardziej rozpoznawalny kamień zwany the Altar Stone.

Oprócz Merlina, inne teorie wskazują, że budowniczym tego obiektu mógł być sam Diabeł, który chciał stworzyć cos zagadkowego, nad czym ludzie będą się zastanawiali przez wieki. Stąd też wybór Równiny w Salisbury, jako najbardziej nietypowego miejsca na taką kamienną konstrukcję. Kolejne przypuszczenie mówi, że Stonehenge może być kalendarzem. Kamienie wyznaczają miejsca położenia Słońca w trakcie równonocy i przesileń. W końcu  teorie przekonujące, że żaden człowiek nie mógł stworzyć podobnej budowli i jest to dar od obcych cywilizacji.

Następna teoria, nieco bardziej prawdopodobna mówi, że Stonehenge było używane przez celtyckich druidów (zarówno o Celtach jak i druidach powiem wam później), jako miejsce spotkań, a nawet miejsce rytualnych mordów i czczenia bogów światła i ognia.

Jaka jest prawda nie wiadomo, jednak będąc tam można odczuć atmosferę magii i tajemnicy. Pomimo tego że z racji ogrodzenia całego obiektu i sprzedawania bardzo drogich biletów za wejście Stonehenge traci trochę na wartości, polecam jednak to miejsce każdemu interesującemu się kulturą i historią Wielkiej Brytanii.

 

 

QUESTIONS:

  1.  Where is Stonehenge?
  2. In which work, the name Stonehenge firstly appeared?
  3. What are the three types of stones used to build Stonehenge?
  4. When was Stonehenge build?
  5. How are the stones building the outer henge called?
  6. What is the name of the most important and recognisable stone?
  7. What was the purpose of Stonehenge?

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: