Dealing with Celts During the Early Middle Ages/ Sprawa Celtów we Wczesnym Średniowieczu

15 Mar

Edward I Długonogi (Longshanks) był bardziej zainteresowany w objęciu władzy nad każdą częścią Wielkiej Brytanii, niż nad odzyskaniem pełni władzy we Francji.

Długo przed nim Wilhelm Zdobywca (William I the Conqueror) pozwolił swym lordom by ci podbili Walię. Powoli zdobywali nowe ziemie i na początku XII wieku znaczna część Walii była przez nich kontrolowana. Im dalej w głąb lądu udawało im się dotrzeć, tym więcej zamków budowali. Bardzo często łączyli się z walijskimi kobietami i mężczyznami. Powoli zaczęła się kształtować nowa grupa społeczna złożona z Normanów i Walijczyków, która używała języka walijskiego i francuskiego, kompletnie nie znając języka angielskiego. Jednak wszyscy oni byli wasali angielskich władców.

Jedynym miejscem w Walii, które było tak naprawdę wolne od jakichkolwiek wpływów angielskich, były okolice Snowdon. Tereny te rządzone były przez Llewelyna ap Gruffydda, księcia Gwynedd, który za wszelką cenę chciał zostać niezależny od Anglii. Rządzący wówczas Edward I był zdeterminowany by go pokonać i przejąć całkowitą kontrolę nad Walią. W roku 1282 Llewelyn został schwytany i stracony. Edward I rozpoczął wówczas bardzo kosztowny i długotrwały proces budowy zamków na terenach walijskich. Miało to na celu umocnienie jego wpływów na tym terenie.

W 1284 Edward I zjednoczył Anglię i Walię i wprowadził na nowo podbite tereny angielski system samorządowy. Jednak nie ingerował w sprawy lordów, którzy mieszkali tam od czasów Wilhelma I.

Walijczycy chcieli aby traktowano ich jak równych i wyszli z propozycją aby reprezentował ich książę. Edward zgodził się na ten warunek. W trakcie ceremonii w miejscowości Caernarfon, honorował swojego niedawno urodzonego syna – Edwarda II – Księciem Walii. Od tej pory, najstarszy syn władcy otrzymuje ten właśnie tytuł.

Nieco inaczej wyglądała sytuacja w Irlandii. Została ona podbita przez Normanów w 1169 roku. I stało się to dosyć szybko i bez większych oporów ze strony irlandzkiej arystokracji. Henryk II Plantagenet (Henry II) obawiał się, że żyjący tam lordowie będą zbyt samodzielni i sam postanowił wybrać się do Irlandii. Zmusił zbyt samodzielnych lordów by przyjęli jego zwierzchnictwo. Co więcej, wszystko to działo się przy aprobacie Papieża, który miał nadzieję na zdobycie kontroli nad Kościołem Celtyckim.

Henryk II uczynił stare miasto Wikingów – Dublin – stolicą swojej kolonii. Większa część zachodniej Irlandii była wówczas w rękach irlandzkich władców, podczas gdy Normańscy lordowie rządzili wchodem. Podczas walki z Walijczykami i Szkotami, Edward I potrzebował jak najwięcej sił i środków. W rezultacie Irlandia została ogołocona ze wszystkich swoich bogactw. Wyzysk był znaczący, o czym może mówić fakt, że w 1318 roku Irlandia mogła zapewnić królowi tylko jedną trzecią dochodów jakie przynosiła jeszcze w 1272 roku. Zarówno Irlandzcy jak i Normandzcy lordowie starali się unikać kontaktów z Koroną, co w rezultacie prowadziło do tego, że Król kontrolował jedynie Dublin i jego najbliższą okolicę, znaną jako the Pale.

Szkocja również rządziła się swoimi prawami. Od czasów saksońskich małżeństwa pomiędzy Szkotami a Anglikami były rzeczą całkowicie normalną. Jednak szkoccy władcy posiadali znacznie większe siły i zasoby by przeciwstawić się angielskim królom. W XI wieku był tylko jeden król szkocki, a rządził on południowymi i wschodnimi terenami Szkocji. W rzeczywistości tylko kilka terytoriów na zachodzie było całkowicie niezależnymi, a poprzez to niemal całkowicie niemożliwymi do kontroli. Angielscy królowie nawet nie próbowali podbić tych terytoriów. Edward I był jednak inny.

Szkoci zdobywali przychylność angielskich lordów, poprzez podarowywanie im ziemi w Szkocji. Podobnie jak Anglia, Szkocja wprowadziła system feudalny. Jednak nie na całym swoim terytorium. Nie rozwinął się on na Wyżynach – the Highlands – gdzie ciągle panował system klanów. Podobnie do angielskiego władcy i jego terytoriów we Francji, Szkoccy królowie posiadali ziemie w Anglii.

W 1290 monarchia szkocka przeżyła kryzys. Chodziło o to, kto ma zostać następcą tronu. Było 13 potencjalnych kandydatów. Wśród nich najbardziej wpływowymi byli John de Balliol i Robert Bruce – obaj szkocko-normandzcy rycerze. By uniknąć wojny domowej, szkoccy magnaci zaprosili Edwarda I by rozstrzygnął ten spór.

Edward już wtedy wykazywał chęć przyłączenia Szkocji do swojego królestwa. W 1286 zaaranżował małżeństwo swojego syna z Margareth, jedną z kandydatek do tronu, jednak zginęła ona w katastrofie statku. Rozstrzygnięcie sporu między Johnem de Baillol a Robertem Brucem dało mu kolejną możliwość objęcia władzy. Rozkazał obu mężczyznom by złożyli mu poddaństwo (homage). Następnie najechał Szkocję i obsadził na tronie Johna de Baillola.

De Boillol sprawował władzę przez 4 lata i nie były to lata szczęśliwe. Po pierwsze Edward I rozkazał mu płacenie dużego podatku i zapewnienie ludzi do angielskiej armii. Spotkało się to ze znaczącym sprzeciwem ze strony szkockiej arystokracji. Edward ponownie najechał Szkocję i zajął najważniejsze szkockie zamki. Podczas tego najazdu Edward ukradł święty dla Szkotów Kamień ze Scone, Proroczy Kamień (the Stone of Destiny, the Stone of Scone). Według legendy wszyscy szkoccy władcy muszą zasiąść na nim, by zostać naznaczonymi przez Boga. Edward wierzył, że bez Kamienia, koronacja szkockiego króla będzie niemożliwa. A jako że teraz on jest w jego władaniu, narodowi będzie łatwiej zaakceptować go jako królowi. Jednak ani jemu, ani jego następcom nie udało się usiąść na szkockim tronie, a szkoccy władcy radzili sobie bez Kamienia równie dobrze jak z nim.

Sposób w jaki Edward traktował Szkocję spotkał się z powszechnym sprzeciwem. Na początku rebelia była prowadzona przez Williama Wallace, szkockiego rycerza. Postać ta znana jest z filmu Brave Heart – Waleczne Serce”, reżyserowanego przez Mela Gibsona. Po początkowych zwycięstwach, armia Wallace’a została rozbita przez wojska Edwarda I w 1297 roku.

Wydawało się, że Edward ma teraz prostą i łatwą drogę do szkockiego tronu. Stracił on Wallace’a w trakcie publicznej egzekucji, a jego głowę wbił na pal na London Bridge. Edward próbował uczynić Szkocję częścią angielskiego królestwa, tak jak to wcześniej zrobił ze Szkocją. Niektórzy zaakceptowali Edwarda jako swego króla, jednak większość z nich była temu przeciwna. Dzień w którym umarł William Wallace, został dniem, w którym narodził się szkocki nacjonalizm.

Pojawiła się nowa postać, która stanęła na czele Szkotów. Był nią Robert Bruce,

który wcześniej był jednym z kandydatów do tronu. Zdołał on skompletować armię i pokonać Anglików. Edward postanowił dać nauczkę Szkotom i ze swoją wielką armią pomaszerował na północ. Jednak zmarł w trakcie tej wyprawy w 1307 roku. Na jego grobie napisano „Edward I – Młot na Szkotów”(the Hammer of the Scots).

Po śmierci Edwarda I, jego syn Edward II powrócił do Anglii. Robert Bruce, pokonał w tym czasie swoich przeciwników politycznych i został królem Szkocji. Postanowił wówczas odbić zamki, które były ciągle we władaniu Anglików. Kiedy Edward II najechał Szkocję w 1314, by chronić swoje ostatnie zamki, jego armia została bardzo łatwo rozbita pod miejscowością Bannockburn. W 1320 kościół szkocki w trakcie spotkania w Arbroath, wystosował oświadczenie do Papieża, w którym ogłosił, że nigdy nie poddadzą się Anglikom.

QUESTIONS:

  1. What happened in Wales during the reign of William I?
  2. Where did the only free people in Wales live?
  3. Who was the Welsh leader against Edward I?
  4. When was Llewelyn ap Gruffydd killed?
  5. Who was made the 1st Prince of Wales?
  6. Which city was made the capital of Ireland by Henry II?
  7. What is the Pale?
  8. In which area of Scotland did the feudal system not develop?
  9. How many heirs to the Scottish throne were there in 1290?
  10. Who were the most serious candidates to the Scottish throne than?
  11. Which candidate was supported by Edward I?
  12. What is the name of a Scottish sacred stone?
  13. Who was the leader of Scottish rebell against Edward I?
  14. When was William Wallace defeated?
  15. When was the Scottish Nationalism born?
  16. Who became Scottish king when Edward I died?
  17. How was Edward I called on his grave?
  18. Where was Edward II’s army defeated?

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: