Law and Justice in the Early Middle Ages/ Prawo Wczesnego Średniowiecza

12 Wrz

W poprzednim wpisie wspomniałem o kilku obowiązkach władcy względem swoich poddanych. Chodzi tu głównie o sprawy związane z przestrzeganiem prawa i sądownictwem. Jednak, jak to przeważnie bywa w przypadku królów i władców musieli oni przekazać część swoich obowiązków osobom mieszkającym bliżej miejsca, w którym popełniono zbrodnię. Trudno wyobrazić sobie monarchę, który podróżuje w najodleglejsze zakątki swojego królestwa rozwiązując każdą utarczkę prawną czy też osądzając każde przestępstwo. W czasach saksońskich każdy dystrykt czy obszar kraju posiadał swoje własne prawa i zwyczaje, i często ich złamanie było rozwiązywane wewnątrz lokalnych społeczności, a nawet rodzin. Po najeździe Normanów to arystokracja zobowiązana była do przestrzegania prawa wewnątrz wiosek i ziem, których była właścicielem. Aby ułatwić sobie pracę, osoby takie stosowały swoistą mieszaninę istniejących już praw saksońskich z nowymi normandzkimi. Niestety wiązało się to z tym, że w zasadzie każdy z takich właścicieli mógł postępować według własnych zasad i tylko od niego zależała wysokość nałożonej kary. Jednakże najpoważniejsze oskarżenia były zanoszone przed sąd królewski.

Król Henryk I jako pierwszy wprowadził zasadę, że każda zbrodnia i wykroczenie, nawet te najmniejsze, było złamaniem praw królewskich. W związku z tym to właśnie władca powinien decydować o wyrokach. Henryk I chciał, by takie samo prawo obowiązywało wszędzie na terenie jego królestwa. Stworzył on więc stanowisko sędziego, który podróżował z miasta do miasta i rozstrzygał wszelkie spory i sprawy sądowe. Stopniowo władza sądownicza zaczęła więc przechodzić z arystokratów na króla i jego administrację.

Początkowo sędziowie ci nie byli szkoleni ani nie posiadali specyficznej wiedzy związanej z prawem. Byli wybierani raczej na zasadzie posiadania takich cech jak rozwaga czy zdrowy rozsądek. Można więc powiedzieć ogólnie, że jakość ich pracy bazowała tylko na zmyśle króla, co do wyboru właściwej osoby na to stanowisko.

Kolejny władca, król Henryk II, będący najbardziej wpływowym władcą XII wieku, znany był w całej ówczesnej Europie z wysokich standardów panujących w jego sądach. Pod koniec tego wieku na sędziów wybierane były tylko osoby, które posiadały faktyczną wiedzę i doświadczenie sądownicze. Dzięki temu prawo, które głosili, w każdym zakątku królestwa było takie samo. Stąd też pochodzi jego angielska nazwa common law.

Sytuacja, w której ujednolicone prawo jest stosowane na terenie całego państwa, była ewenementem na skalę całej Europy. Wieki później właśnie to prawo – common law, zostało użyte w nowo powstałych Stanach Zjednoczonych i innych koloniach Imperium Brytyjskiego. W pozostałej części kontynentu prawo bazowało głównie na przepisach rzymskich i tym co głosił kościół. Angielskie prawo różniło się od tego na kontynencie tym, że bazowało na tradycji, zwyczajach i porównaniach z poprzednimi podobnymi sprawami. Taki zestaw, tradycji i doświadczenia, obowiązuje w brytyjskim prawie do dziś.

Nowi sędziowie i nowe prawo wprowadziło też większy wachlarz kar i możliwości skazania niż wcześniej. Do tej pory zagmatwane sprawy rozwiązywane były na dwa sposoby. Po pierwsze oskarżony mógł dowieść swojej niewinności w walce – najczęściej z najlepszym szermierzem na korcie. Był też drugi sposób zwany ordeal. Zazwyczaj wyglądało to tak, że do języka oskarżonego przykładano rozgrzane do białości żelazo. Jeśli po trzech dniach wypalony znak ciągle był widoczny, oznaczało to, że osoba była winna, i to Bóg chciał żeby nadal była naznaczona. Zasadniczo więc, system ten działał dopóki ludzie w niego wierzyli. Jednak już w roku 1215 Kościół zakazał tych praktyk.

W Angli ordeal został zastąpiony osądem przez kilka osób (trial by jury). Idea bycia sądzonym przez grupę osób była znana już w trakcie Danelaw. Początkowo wyglądało to tak, że oskarżony mógł wybrać grupę 12 sąsiadów, którzy przed sędzią mieli dowieść, że jest on niewinny. W miarę upływu lat, osoby te przestały udowadniać czyjąś niewinność, a zaczęły osądzać dowody przedstawione przez obrońców. Ta ława przysięgłych składała się ze zwykłych nieznających prawa osób. Z powodu takiego braku znajomości prawa, szybko zaczęły powstawać szkoły prawnicze, przybliżające każdemu chętnemu annały prawa.

QUESTIONS:

  1. Which king introduced the idea that All crimes were breaking king’s peace?
  2. Who travelled from place to place and administered the law?
  3. Were the 1st judges educated?
  4. What was the law administered by the judges called?
  5. What were the two bases of the law in Europe?
  6. What were the basis of English law?
  7. What were two ways of deciding if someone was guilty in difficult cases?
  8. When was the trial by ordeal banned by the Pope?
  9. What was the trial by ordeal replaced by?

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: