The Growth of Towns as Centres of Wealth In the Early Middle Ages/ Rozwój Miast w Początkowym Oresie Średniowiecza

25 Wrz

W czasach Średniowiecza Anglia pod wieloma względami była krajem agrarnym. Niemal każdy aspekt życia ludzi w ówczesnym czasie w mniejszym lub większym stopniu był związany ze wsią. Nawet ci mieszkający w miastach i zajmujący się zazwyczaj handlem lub usługami, byli też jednocześnie właścicielami niewielkich majątków ziemskich. Pod tym względem byli całkowicie samowystarczalni. Jednak coraz częściej ludzie potrzebowali dóbr niedostępnych w Anglii takich jak sól czy przyprawy. Zapotrzebowanie te napędzało również handel pomiędzy różnymi regionami kraju. Tereny w których dominowała produkcja wełny prowadziły handel wymienny z tymi, które produkowały żywność. Jednak jego skala nie jest do końca poznana, ponieważ wszystko odbywało się dość nieformalnie, przez co nie było udokumentowane.

Zdecydowanie więcej wiadomo o handlu międzynarodowym, ponieważ król wymagał zapisywania wszystkich wydatków, by móc później czerpać zyski z podatków i cła. W czasach saksońskich większość handlu odbywała się z plemionami fryzyjskimi (the Frisian). Po najeździe Wikingów, od IX wieku, większość była prowadzona ze Skandynawią. Anglicy eksportowali tam głównie zboże, sprowadzając ryby i drewno.

Po najeździe Normanów kierunek handlu został przesunięty z północy – Skandynawia i Niemcy – na południe – Francja i kraje położone poniżej jej granic. Rodzina Królewska więzami krwi była związana z Gaskonią we Francji, co doprowadziło do stworzenia mocnego łańcucha handlowego z tym regionem. Anglicy przesyłali tam zboża i ubrania, importując duże ilości wina.

Wspomniałem już kilkukrotnie, że Anglia sprzedawała duże ilości zboża i tekstyliów. Jednak produktem, który cieszył się największą popularnością była wełna (wool). Aby ulepszyć jej przetwarzanie, Wilhelm Zdobywca (William the Conqueror) zachęcił flamandzkich tkaczy (Flemish weavers), by ci osiedlili się w Anglii. Przyczynili się oni do stworzenia i rozwoju wielu nowych miast, takich jak Newcastle, Hull, Boston czy Lynn. Mieli oni bardzo dobre kontakty na kontynencie, przez co jeszcze bardziej ożywili handel. Jednak początkowo to nieprzetworzona wełna była eksportowana w większych ilościach niż jej przetworzone produkty. Jako że zapotrzebowanie na ten materiał było bardzo duże, a jakość angielskiej wełny przewyższała inne, eksporterzy mogli dyktować naprawdę wysokie ceny, często kilkukrotnie wyższe niż na rynkach lokalnych. Król również chciał mieć w tym swój interes i obłożył ten handel wysokimi podatkami. Z łatwością można powiedzieć, że handel wełną przynosił wówczas największe korzyści. Warto wspomnieć, że kiedy król Ryszard I (Richard I) był uwolniony z niewoli, połowa jego okupu została spłacona właśnie w wełnie. Większość przetwórstwa tego materiału odbywała się wokół zakonów, które ze względu na wielkie tereny, które posiadały, mogły sobie pozwolić na trzymanie dużych stad owiec.

Warunki panujące w handlu wełną bardzo dobrze pokazują, jak bardzo miasta były związane z wioskami. Normalną praktyką w owym czasie był fakt, że handlarze (zwani też chapmen lub hucksters) jeździli po lokalnych targach i skupowali każde ilości wełny. Następnie zabierali ją do miasta, gdzie była ona segregowana i pakowana na eksport lub do lokalnych manufaktur. W miastowych rynkach bardzo często odbywały się licytacje wełny, w których z chęcią brali udział zagraniczni producenci.

Wolny handel w tej postaci najprawdopodobniej nie mógłby mieć miejsca w czasach feudalnych. Jednak miasta stanowiły swoiste enklawy. Sprzedawcy handlowali tam swoimi produktami a królowie kontrolowali i nadzorowali wszystko by czerpać z tego jak najwięcej profitów. Spowodowało to, że ilość miast ciągle rosła. Z kilku miast w czasach saksońskich, do 1250 roku powstały już niemal wszystkie znane w dzisiejszych czasach.

Wiele miast powstawało na terenach należących do właścicieli ziemskich. Początkowo to oni czerpali zyski z ich gospodarowania, jednak w XII wieku królowie niejako zmusili ich by oddali zyski z tego płynące do kasy królewskiej. Władcy zauważyli, że miasta mogą być świetnym miejscem do podkreślenia ich autorytetu i wzmocnienia władzy. Królowie nadawali więc miastom statut miejsc wolnych (charter of freedom), co zwalniało je od uległości właścicielom ziemskim. Jednak nie robili tego za darmo. Miasta musiały kupić sobie taki przywilej. Miasta mogły dodatkowo ustalać własne podatki czy prowadzić własny sąd. Mieszkańcy mogli tez tworzyć niezależne organizacje. Był to tak naprawdę początek klasy średniej i kapitalizmu.

Organizacje, które kontrolowały większość aspektów życia w miastach zwane były gildiami (guilds). Były to organizacje skupiające przedstawicieli poszczególnych fachów i profesji. Każdy członek takiej gildii musiał zapłacić opłatę członkowską. Ich rozwój rozkwitł w XIII wieku i funkcjonowały wówczas jak dzisiejsze związki zawodowe (trade unions). Co więcej, to zazwyczaj z przedstawicieli gildii wybierano władze miasta. Z biegiem czasu wstąpienie do gildii stawało się coraz trudniejsze, a dodatkowo zaczynały one kontrolować cały handel danym produktem, eliminując konkurencję.

W XIV wieku w większych miastach zwykłe gildie zastępowane były gildiami rzemiosła (craft guilds). Jej członkowie byli zobowiązani do wykonywania tego samego zawodu. Jednymi z pierwszych gildii tego typu były grupy tkaczy w Londynie i Oxfordzie. Każda gildia za wszelką cenę starała się chronić swoich interesów. Członkowie gildii mogli tworzyć i handlować produktami objętymi ochroną grupy bez płacenia dodatkowych podatków. W zamian za to musieli oni utrzymywać pożądaną jakość produktu i sprzedawać go po odpowiedniej cenie.

W Londynie rozwój gildii był szybszy niż w innych miastach. Powstały tam specjalne agencje (livery companies), kontrolujących różne elementy działalności zorganizowanych grup. W ciągu wieków 12 największych z tych agencji połączyło się w duże organizacje finansowe. Istnieją one do dziś i odgrywają ważną rolę zarządzaniu londyńskiego City (the City of London) a także wyborach burmistrza (Lord Major).

QUESTIONS:

  1. With which countries did England trade?
  2. What were the names of the towns established by Flemish weavers?
  3. Who were chapmen?
  4. By the end of which year most of English towns were established?
  5. What did chapters of freedom mean?
  6. What were guilds?
  7. Where were the 1st craft guilds established?
  8. What was the purpose of the livery companies?  

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: