The Hundred Years War – Introduction/ Wojna Stuletnia – Wprowadzenie

27 Wrz

Od czasów Wilhelma Zdobywcy (William the Conqueror) królowie angielscy za wszelką cenę starali się zdobyć władzę w dwóch państwach: Szkocji i Francji. Próbowali zrobić to kilkukrotnie, jednak za każdym razem byli pobici. Jedna z największych klęsk oręża brytyjskiego w walce ze Szkotami miała miejsce w 1314 roku w bitwie pod Bannockburn (Battle of Bannockburn). Wielu angielskich żołnierzy zginęło, a król Edward II tylko cudem uniknął schwytania. Po kilku kolejnych nieudanych próbach Anglia oficjalnie ogłosiła brak zainteresowania Szkocją w roku 1328. Jednak nie minęło sporo czasu a oba państwa znów stanęły naprzeciwko sobie, tym razem z powodu wojny Anglii z Francją.

Spytać można dlaczego Szkoci walczyli w wojnie z Francją i to jeszcze po jej stronie? Odpowiedź jest dosyć prosta. Ciągłe angielskie próby podbicia Szkocji sprawiły, że jej władcy zaczęli szukać sprzymierzeńców. Po próbie objęcia tronu przez króla Edwarda I w 1295 roku Szkoci zwrócili się o pomoc do najlepszego z możliwych aliantów, czyli króla Francji. Sojusz ten nazwano Auld Alliance, Starym Przymierzem i obowiązywał on do XVI wieku. Oba kraje uzgodniły, że kiedy Anglia zaatakuje jedno z nich, drugie od razu ruszy mu na pomoc.

Anglia zaczęła mieć problemy z Francją w chwili, gdy król francuski zaczął umacniać swój autorytet w kraju. Chciał to uczynić poprzez objęcie całkowitą kontrolą wszystkich szlachciców, nawet tych najpotężniejszych, którzy do tej pory cieszyli się autonomią. Najbardziej problemowymi wasali króla francuskiego byli Książę Burgundii (Duke of Burgundy) i król angielski, ciągle będący też Księciem Akwitanii (Duke of Aquitaine). Obaj nie godzili się na taką ścisłą kontrolę ze strony francuskiej korony.

By umocnić swoją pozycję, król francuski zaczął ingerować w angielski handel. Gaskonia (Gascony), leżąca w Akwitanii wysyłała na Wyspy swoje wino w zamian za kukurydzę i wełnę. Zarówno ten region Francji jak i Anglia czerpały z tego wielkie korzyści. Jednak w 1324 roku król Francuzki zajął część Gaskonii. Kolejnym regionem utrzymującym bardzo dobre kontakty ekonomiczne z Anglią była Burgundia. Dzięki temu obszarowi angielscy kupcy mogli rozprowadzać swoją wełnę niemal na całą Europę. Ponownie francuska Korona chciała sobie podporządkować księcia władającego tym terenem. Atak na te dwa obszary stanowił realne zagrożenie dla angielskiego handlu i przede wszystkim, dla królewskiej kasy. Król angielski zagroził więc Burgundii całkowitym zerwaniem kontaktów handlowych. Region ten nie mógł sobie na to pozwolić, więc wystąpił przeciw Francji.

Anglia w obawie o utratę tak strategicznych terenów wypowiedziała Francji wojnę. Nie było łatwo przekonać kupców i ówczesnych biznesmenów by sfinansowali angielskie wojsko, szczególnie te walczące ze Szkotami. Po raz kolejny wygrała jednak rządza zarobku. Książęta, rycerze, najemni wojownicy i kupcy zdecydowali się poprzeć swojego króla i wyłożyć odpowiednie fundusze.

Oficjalnie wojna przeciwko Francji została wypowiedziana przez króla Edwarda III w roku 1337. Nie podał on jednak problemów ekonomicznych jako powodu wypowiedzenia wojny. Zażądał on po prostu prawa do francuskiego tronu. W normalnych okolicznościach nikt nie wziąłby tego żądania poważnie, jednak teraz taki pretekst wystarczył by rozpętać wojnę. Wojna którą rozpoczął Edward III zakończyła się dopiero w roku 1453, stad też jej nazwa – Wojna Stuletnia. Jej efektem była utrata przez Anglię wszystkich swoich posiadłości we Francji, prócz jednego portu Calais.

Początkowo to Anglicy byli stroną przeważającą. Działo się tak głównie z powodu, że ich żołnierze byli bardziej zaprawieni wcześniejszymi potyczkami z Walią i Szkocją. Angielscy wojownicy byli lżej uzbrojeni przez co mogli się szybciej poruszać. Ich główną bronią był walijski łuk (Welsh longbow). Używali go najzwyklejsi piechurzy, i dzięki swojej celności, zasięgowi i szybkości strzału szybko zdobywali przewagę w czasie bitew. Doświadczony strzelec potrafił wystrzelić drugą strzałę zanim pierwsza dotarła do celu. Kronikarze opisujące bitwy w tamtych czasach mówią o chmurach strzał zasłaniających słońce. Zalety tych łuków przyczyniły się do zwycięstwa w dwóch znaczących bitwach pod Crecy w 1346 roku i pod Poitiers w roku 1356, gdzie sam król francuski został wzięty do niewoli. W trakcie tej drugiej bitwy Anglicy zdobyli też wielkie bogactwa i wkrótce powstało porzekadło, że każda angielska kobieta miała od tego czasu francuską biżuterię. Francuski król został wykupiony za niebagatelną jak na tamte czasy sumę 500 tysięcy funtów.

Zadowolony z obrotu spraw Edward III podpisał w 1360 roku, w miejscowości Bretagny, traktat pokojowy (Treaty of Bretagny). Zgodnie z nim, zrezygnował on z ubiegania się o tron francuski. Zrobił tak, ponieważ odzyskał wszystkie kontrolowane przez siebie poprzednio ziemie. Korona francuska zgodziła się na jego kontrolę nad Akwitanią, Gaskonią, częściami Normandii i Bretanii, a także ważnym portem – Calais. Jednak Francja nie dotrzymała warunków pokoju i wkrótce walki rozgorzały na nowo. Wszystkie ziemie wspomniane powyżej, z wyjątkiem portów Calais, Cherbourg, Brest, Bordeaux i Bayonne, zostały odzyskane przez Francuzów.

Zgodnie ze wspomnianym wcześniej Starym Przymierzem król szkocki wypowiedział wojnę Anglikom w 1346 roku. Szybko został on jednak spacyfikowany i wzięty do niewoli. Wojska angielskie dotarły niemal do Edynburgu, dokonując po drodze straszliwych zniszczeń. Jednak wówczas angielski król popełnił błąd. Edward III pozwolił by Francuzi wykupili szkockiego króla Dawida, a sam zrezygnował z ubiegania się o szkocką koronę. Przez pewien czas panował pokój, jednak potyczki z francuzami trwały aż do połowy XV wieku.

Więcej na temat Wojny Stuletniej w późniejszych wpisach.

QUESTIONS:

  1. When did Edward I decide to control Scotland?
  2. What was the name of Scottish–French ally?
  3. What was the main idea of the ally?
  4. Which two vassals rebelled French king?
  5. What important land was seized by the French in 1324?
  6. When did Edward III declare the war?
  7. How was the 1337-1453 war called?
  8. What was the main reason for the war?
  9. What was the result of war?
  10. What was the most important English weapon in the war?
  11. What were the two important victories of England in 1346 and 1356?
  12. Where was the Treaty in 1360 signed?
  13. What were the terms of the Treaty?
  14. When did Scotland attack England?
  15. What was the name of the Scottish king in that time?  

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: