The Tudors – New Monarchy./ Dynastia Tudorów – Nowa Monarchia

10 Lu
Henry VII

Henry VII

Okres panowania dynastii Tudorów, czyli lata 1485 – 1603, jest często uważany za jeden z najznamienitszych w historii Anglii. Henryk VII zbudował fundamenty bogatego kraju i silnej monarchii. Jego syn, Henryk VIII, prowadził wspaniały dwór i stworzył Kościół Anglikański (the Church of England) zrywając więzy łączące go do tej pory z Rzymem. W końcu jego córka, Elżbieta I, wprowadziła państwo na zupełnie nowy poziom, pokonując rządzącą do tej pory na morzu najsilniejszą w całej Europie flotę hiszpańską. Jest to też okres rozkwitu sztuki i literatury.

Jest też ciemniejsza strona tej dynastii. Henryk VIII, prowadząc niezwykle rozrzutne życie, roztrwonił większość bogactwa zgromadzonego przez swojego ojca. Elżbieta osłabiła jakość życia politycznego poprzez sprzedawanie funkcji publicznych. Robiła to, by ograniczyć silę Parlamentu, a przede wszystkim, by nie musieć radzić się go w sprawach finansowych. I chociaż jej rząd próbował poradzić sobie z ciągle rosnącymi cenami, które często przewyższały zarobki, jej działania były zazwyczaj bardzo nieefektowne.

Początek dynastii dał Henryk VII, który obecnie nie jest tak znany jak jego syn czy wnuczka. Jednak był to władca znacznie ważniejszy, jeśli chodzi o zdobycie statutu państwa bogatego militarnie i ekonomicznie. Jego pomysły i opinie były zbliżone do tych, które mieli handlowcy, ekonomiści i najwięksi właściciele ziemscy, dlatego rozwój w tych dziedzinach był znaczący.

Henryk VII wierzył, że wojna i potyczki z innymi państwami nie przynoszą żadnych korzyści, prócz chwały zwycięzców. Z tego powodu, wolał inwestować w ekonomie i handel niż w wojsko. Unikał również kłótni zarówno ze Szkocją, jak i z Francją.

W XV wieku, głównie za sprawą Wojny Dwóch Róż (the War of the Roses) pozycja handlowa Anglii w Europie była znacząco osłabiona. Liga Hanzeatycka (the Hanzeatic League), czyli związek miast handlowych Europy północnej, niemal całkowicie wyeliminował handel między Anglią i państwami bałtyckimi. Handel z Francją i Włochami ograniczony był od czasów wojen francuskich. Tylko Holandia i Belgia dawały możliwość wymiany towarów z Europą. Już rok po swoim zwycięstwie w bitwie bod Bosworth w 1485, Henryk VII ustanowił ścisłe kontakty i umowy z Holandią w celu umocnienia współpracy z tym strategicznym państwem.

Oprócz niepodważalnych zdolności, Henryk VII miał też trochę szczęścia. Większość ze starej szlachty zmarła w  Wojnie Róż, a ich ziemia przeszła we władanie króla. Oznaczało to, że Henryk VII posiadał więcej pieniędzy niż jego poprzednicy. Aby umocnić swoją pozycję, zakazał też arystokratom utrzymywania prywatnych armii, i jedyną siłą zbrojną w kraju uczynił wojsko królewskie. Szybko uporządkował też sprawy związane z nieprzestrzeganiem prawa przez szlachtę, nakładając na nich bardzo wysokie grzywny i zmuszając do wykonywania poleceń króla.

Zamiarem Henryka VII było uzyskanie przez państwo niezależności finansowej. Oprócz przejęcia znacznej ilości ziemi, chciał to osiągnąć także ustanawiając nowe podatki na wojny, których nie toczył, a których groźby wisiały w powietrzu. Nigdy też nie wydawał pieniędzy chyba że naprawdę musiał. Co może wydawać się dziwne, jego oszczędność widziana była jako konieczność i nie spotykała się z wyraźnymi sprzeciwami. Jedyną dziedziną na którą fundusze nie były ograniczane, była budowa statków handlowych.

Kiedy Henryk zmarł w roku 1509, pozostawił po sobie około 2 milionów funtów w kasie państwowej, co było równe sumie dochodów z ostatnich 15 lat przed jego rządami. Wielkie sumy były też zainwestowane w handel. Henryk, jako jeden z pierwszych władców, zauważył korzyści jakie będzie można czerpać z handlu zagranicznego. Aby to uczynić widział silną potrzebę aby Anglia posiadała wielką flotę zarówno handlową, jak i wojskową.

Henry VIII

Henryk VIII był zupełnym przeciwieństwem ojca. Był okrutny, rozrzutny i skupiony na swoich wygodach. Chciał też być ważnym graczem w polityce europejskiej. Jednak od czasów Wojny Stuletniej, Anglia była znacznie słabszym państwem niż choćby Francja, z którą wtedy walczyła, czy Hiszpania mająca powiązania z Rzymem. Henryk VIII chciał by jego królestwo było kolejną liczącą się siłą na kontynencie. Kilkukrotnie próbował zyskać sympatie to jednego państwa to drugiego, jednak jego zaangażowanie nie zostało docenione.

Jego nieudolność była wielkim rozczarowaniem. Henryk VIII wydawał tyle pieniędzy na prowadzenie dworu i wojen, które nie umacniały jego pozycji, że wkrótce roztrwonił bogactwa zebrane przez ojca. A Henryk potrzebował pieniędzy. Jednym ze sposobów aby to uczynić było zmniejszenie ilości srebra używanego do produkcji monet. Przyniosło to doraźne zyski, jednak w dłuższej perspektywie prowadziło do wzrostu cen i jeszcze gorszej sytuacji finansowej.

QUESTIONS

  1. When did the Tudors rule?
  2. After which battle did Henry VII become a king?
  3. What kind of king was Henry VII?
  4. When did Henry II die?
  5. Describe Henry VIII’s rules?

 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: